Het lampje voor de oliedruk blijft uit, de auto rijdt zoals altijd, en toch is het verstandig om af en toe onder de motorkap te kijken. Olie bijvullen is een klusje van een paar minuten, en het scheelt een motor die anders langzaam droogloopt.
Je hebt er geen gereedschap voor nodig, alleen een doek, een beetje geduld en het juiste flesje. Hieronder staat hoe je het peil leest, hoe je weet welke olie erin hoort en wanneer je beter even stopt met bijvullen en een monteur naar de auto laat kijken.
Het peil controleren met de peilstok
Zet de auto op een vlakke ondergrond. Staat hij scheef, dan loopt de olie naar één kant en lees je een verkeerd peil af. Een oprit met een kleine helling is al genoeg om je te laten schrikken van een waarde die niet klopt.
Laat de motor het liefst even uit staan voordat je kijkt, zodat de olie terug kan lopen naar de oliepan. Is de motor net warm gereden, wacht dan even. Een stilstaande motor geeft het eerlijkste beeld.
Trek de peilstok uit de motor. Dat is meestal een dun metalen staafje met een gekleurd ringetje of handvat, vaak geel of oranje. Veeg hem af met je doek, steek hem helemaal terug en trek hem opnieuw uit. Nu zie je op het uiteinde een natte streep. Die streep moet tussen de twee merkjes liggen, vaak aangegeven als min en max, of als een gearceerd vlak of twee gaatjes.
Ligt het peil in de buurt van de onderste markering, dan is bijvullen aan te raden. Ligt het eronder of staat er helemaal niets op de stok, rijd dan niet verder en vul eerst bij. Zit het peil precies tussen de merkjes, dan hoef je niets te doen.
Kijk ook naar de kleur. Verse olie is lichtgeel tot bruin. Donkere olie is bij een rijdende motor normaal, want olie neemt roet en vuil op. Is de olie melkachtig of lijkt hij op koffie met melk, ga dan niet zelf aan de slag. Dan kan er koelvloeistof in zitten, en dat vraagt om een monteur.
De juiste olie vinden
Niet elke olie past in elke motor. Er bestaan verschillende soorten, en de verkeerde kan op den duur schade geven. Het goede nieuws is dat je dit niet hoeft te raden.
Pak het instructieboekje van de auto. Meestal staat er een hoofdstuk over onderhoud of vloeistoffen, met een tabel waarin staat welke olie voor jouw motor is bedoeld. Daar staat een code die je op het flesje terugvindt. Het gaat om de dikte van de olie en om de norm waaraan de olie moet voldoen.
Is het boekje zoek, dan vind je de gegevens vaak bij de fabrikant van de auto of via een gewone zoekopdracht op merk, type en motor. Kijk bij twijfel op het etiket van de laatste onderhoudsbeurt. Veel garages plakken een sticker in de motorkap of bij de deurpost, met de olie die ze hebben gebruikt en de kilometerstand.
Meng liever geen verschillende soorten als je dat kunt vermijden. Bij een kleine bijvulling in nood is een andere olie beter dan een motor zonder olie, maar zet de juiste olie daarna zo snel mogelijk goed. Bij de eerstvolgende verversing komt het dan vanzelf weer goed.
Olie bijvullen zonder te overvullen
Draai de dop van het vulgat los. Die zit bovenop de motor en heeft vaak een oliekannetje als symbool. Zet er eventueel een trechter in, want morsen op een warme motor geeft een brandlucht die je niet wilt.
Giet er niet in één keer een heel flesje in. Begin met een kleine hoeveelheid, wacht even tot de olie naar beneden is gelopen en kijk dan opnieuw met de peilstok. Zo schuif je rustig naar het juiste peil toe. Het is makkelijk om iets bij te doen en lastig om iets weg te halen.
Overvullen is niet onschuldig. Staat er te veel olie in de motor, dan kan die gaan schuimen en wordt het smeren slechter. Ook kan de druk in de motor oplopen, wat leidt tot lekkage bij afdichtingen. Zit het peil duidelijk boven de bovenste markering, laat dan een monteur het te veel aftappen.
Draai de dop weer stevig vast, doe de peilstok terug en veeg gemorste olie weg. Wil je zeker weten dat alles dicht zit, start dan de motor en kijk of het lampje snel uitgaat.
Wat het betekent als je vaak moet bijvullen
Een beetje olie verbruiken is voor veel motoren normaal, zeker bij hogere kilometerstanden. Het probleem begint als je steeds sneller bij het onderste merkje uitkomt. Als je bijna elke maand bijvult of een lege stok vindt na een lange reis, dan gaat er iets mis.
De oorzaak kan klein zijn, zoals een lekkende pakking of een slecht sluitende dop. Het kan ook dieper zitten, bijvoorbeeld in versleten zuigerveren of keerringen. Dan wordt olie verbrand in de motor, vaak te herkennen aan blauwe rook bij het gas geven of na een lange stop. Controleer onder de auto of er vlekken liggen waar hij heeft gestaan. Een natte plek is een aanwijzing dat de olie ergens uit lekt.
Wees eerlijk tegenover jezelf over wat je ziet. Af en toe bijvullen en verder gewoon doorrijden kan jarenlang goed gaan. Maar als het verbruik toeneemt, is een garagebezoek goedkoper dan wachten tot de motor klem loopt. Een monteur kan achterhalen of het een kleine reparatie is of dat de motor aan het einde van zijn leven zit.
Ook als verkoper kijk je hier beter naar. Een auto met olieverbruik is verkoopbaar, maar het helpt om te weten hoe erg het is. Meer daarover lees je bij een auto met olieverbruik verkopen.
Als repareren niet meer loont
Bij een oudere auto is de vraag vroeg of laat of een duurdere reparatie nog zin heeft. Een motor die veel olie slurpt en ook rookt, kan een reparatie vragen die in verhouding staat tot wat de auto waard is. Dat is een keuze die je zelf maakt, het liefst met een offerte in de hand.
Besluit je dat de auto beter weg kan, dan hoeft het gebrek je niet tegen te houden. Je kunt de auto met het olieverbruik gewoon laten waarderen. Aanvragen kost niets en je beslist zelf.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik de olie controleren?
Een paar keer per jaar is een redelijke gewoonte, en altijd voor een lange reis. Heeft de auto veel kilometers gelopen of verbruikt hij merkbaar olie, kijk dan vaker, bijvoorbeeld bij het tanken.
Mag ik olie bijvullen als de motor warm is?
Dat kan, maar pas op voor hete onderdelen en morsen. Voor een nauwkeurige meting is het beter de motor even te laten rusten, zodat de olie terug kan lopen naar de pan.
Wat als ik per ongeluk te veel olie heb bijgevuld?
Een klein beetje boven het maximum is meestal geen ramp, maar veel te veel wel. Laat het peil dan bij een garage corrigeren voordat je gaat rijden.
Welke olie moet ik gebruiken als ik het boekje niet meer heb?
Zoek de gegevens op via het kenteken en de motoruitvoering, of vraag het bij een garage. Gebruik niet zomaar iets uit het schap, want de dikte en de norm moeten bij jouw motor passen.
Is veel olieverbruik een reden om de auto te verkopen?
Niet altijd. Het hangt af van de oorzaak, de kosten van de reparatie en wat de auto nog waard is. Laat eerst vaststellen wat er aan de hand is en weeg dan af wat je wilt doen.